Trang chủ / Uncategorized / Soạn bài: Tức nước vỡ bờ ( Ngữ văn 8, tập 1)

Soạn bài: Tức nước vỡ bờ ( Ngữ văn 8, tập 1)

I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả
– Ngô Tất Tố( 1893-1954)
– Quê: Từ Sơn, Bắc Ninh (nay là Đông Anh, Hà Nội)
– Là nhà văn xuất sắc nhất của trào lưu VHNT trước cách mạng tháng 8.
2. Tác phẩm: Tắt đèn
– Hcst: Viết năm 1937 ( thời kì thực dân Pháp đô hộ nước ta),in năm 1939
– Thể loại: tiểu thuyết.
– Tóm tắt:Tác phẩm kể về nhân vật chính là chị Dậu. Trước khi lấy chồng chị vốn có tên là Lê Thị Đào, một cô gái đẹp, giỏi giang, tháo vát và (theo nhà văn là) sinh ra trong gia đình trung lưu.
Vốn lúc đầu, gia cảnh anh chị Dậu có dư dả, nhưng vì liền lúc mẹ và em trai anh Dậu cùng qua đời, anh chị dù đã hết sức cần kiệm nhưng vẫn phải tiêu quá nhiều tiền cho hai đám ma chay. Chưa hết, sau khi đám ma cho em trai xong, anh Dậu bỗng mắc bệnh sốt rét, không làm gì được, mọi vất vả dồn lên vai chị Dậu, khiến gia cảnh lâm vào’nhất nhì trong hạng cùng đinh’ trong làng.
Mùa sưu đến, chị Dậu phải chạy vạy khắp nơi vay tiền để nộp cho chồng, nhưng không kiếm đâu ra. Anh Dậu dù bị ốm nhưng vẫn bị bọn cai lệ cùm kẹp lôi ra giam ở đình làng. Cuối cùng, bần cùng quá, chị buộc lòng phải dứt ruột bán đi cái Tí, đứa con gái đầu lòng 7 tuổi ngoan ngoãn hiếu thảo, và ổ chó mới đẻ cho vợ chồng lão Nghị Quế để lấy hai đồng nộp sưu. Nhưng vừa đủ tiền nộp sưu cho chồng, bọn cai trong làng lại ép chị nộp cả tiền sưu cho em trai anh Dậu với lý do chết ở năm ta nhưng lúc đó lịch năm tây đã sang năm mới. Vậy là anh Dậu vẫn bị cùm kẹp không được về nhà.
Nửa đêm, anh Dậu dở sống dở chết được đưa về. Được bà con lối xóm giúp đỡ, anh dần tỉnh lại. Một bà lão hàng xóm tốt bụng cho chị bò gạo nấu cháo để anh ăn lại sức. Nhưng vừa kề bát cháo lên miệng, bọn cai lệ và người nhà lý trưởng ập vào ép sưu. Chị Dậu ra sức van xin không được, cuối cùng uất ức quá không thể chịu được nữa, chị đã ra tay đánh cả cai lệ và tên người nhà lý trưởng.
Phạm tội đánh người nhà nước, chị bị thúc giải lên quan. Tên quan huyện lại là tên dâm ô, định ra tay sàm sỡ chị. Chị bèn vứt tọt nắm bạc vào mặt hắn rồi vùng chạy.Sau đó, chị may mắn gặp một người nhà quan cụ trên tỉnh. Người này cho chị 2 đồng nộp nốt tiền sưu và hứa hẹn cho chị công việc vắt sữa của mình để quan cụ uống (do quan cụ đã rụng hết răng không ăn được cơm). Chị bèn về bàn với anh Dậu, cho cái Tỉu làm con nuôi nhà hàng xóm, lên tỉnh làm việc.
Thời gian đầu, chị làm được tiền và gửi về cho anh Dậu. Nhưng vào một đêm tối, quan cụ mò vào buồng của chị định dở trò đồi bại với chị… Tác phẩm kết thúc bằng câu “Chị vùng chạy ra ngoài giữa lúc trời tối đen như mực, đen như cái tiền đồ của chị vậy!”
3. Đoạn trích
– Xuất xứ: trích từ chương 18 của tác phẩm, nhan đề do người biên soạn đặt.
– TT đoạn trích: Chị Dậu bưng bát cháo lên cho anh Dậu ăn để có sức còn đi trốn. Anh Dậu chưa kịp đưa bát cháo lên miệng thì cai lệ và người nhà Lí trưởng xộc vào định trói a Dậu mang đi. Chị Dậu van xin thiết tha, đấu lí cũng không được nên đã liều mạng cự lại, đánh ngã hai tên tay sai.
– Bố cục: 2 đoạn
+ Đ1: từ đầu đến” tay thước và dây thừng”: Tình cảnh gia đình chị Dậu.
+ Đ2: phần còn lại: bọn tay sai đến bắt anh Dâu và sự chống trả quyết liệt của chị Dậu.
II. Tìm hiểu chi tiết
1. Tình thế của chị Dậu
-Vụ thuế ở thời điểm gay gắt.
– Chị Dậu phải bán con, bán chó để nộp đủ sưu cho chồng
– Phải nộp cả suất sưu của anh Hợi ( em anh Dậu- đã chết)
=> Anh Dậu thiếu sưu.
– Anh Dậu ốm yếu, tưởng chết đêm qua, giờ mới tỉnh.
=> Chị Dậu ở bước đường cùng, bế tắc, không lối thoát.
NT: xây dựng tình huống truyện: đặt nhân vật vào hoàn cảnh bế tắc để khắc họa rõ nét tính cách nhân vật.
2. Nhân vật cai lệ và người nhà lí trưởng
-Hành động: sầm sập xông vào, gõ đầu roi xuống đất, giật phắt, chạy sầm sập, bịch, tát.
=> Hành động vũ phu, tàn ác.
– Ngôn ngữ: thét, quát, hầm hè => hách dịch, đểu cáng, xỏ xiên.
– Thái độ: hống hách
=> là công cụ đắc lực cho giai cấp thống trị đương thời,
NT;xây dựng nhân vật nổi bật, có tính điển hình cao.
3. Nhân vật chị Dậu
* Cố van xin thiết tha: xưng hô: ông cháu-> sự nhẫn nhịn
* Liều mạng cự lại
– Bằng lí lẽ: xưng hô: ông -tôi ( ngang hàng, cảnh cáo đối thủ) “chồng tôi đau ốm , ông không được phép hành hạ”
– Đánh trả: xưng hô: mày- bà(trịch thượng- cao hơn 1 bậc so với đối thủ)
=> Tinh thần phản kháng mạnh mẽ, sức sống tiềm tàng
NT: miêu tả tỉ mỉ, quan sát tinh tế, ngôn ngữ tự nhiên, so sánh độc đáo)
III. Tổng kết
– Nội dung:Vạch trần bộ mặt tàn ác bất nhân của xã hội thực dân phông kiến đương thời, cho thấy vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ nông dân vừa giàu tình yêu thương vừa có sức sống tiềm tàng mạnh mẽ.
NT: ngòi bút hiện thực sinh động, Nt miêu tả tâm lí nhân vật tài tình.

Loading...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *